1. Genel Bilgi

Psikoloji Bölümü’nde, kuramsal derslerde edinilen bilginin saha koşullarında karşılığını görmeyi amaçlayan dört staj/uygulama dersi yürütülmektedir. Bu derslerde öğrenciler bir akademik dönem boyunca haftada bir gün bir kurumda bulunur, süpervizyon altında gözlem yapar ve deneyimlerini düzenli olarak raporlar.

Dersler bölüm seçmelisi niteliğindedir ve tanımlı bir ön koşulu bulunmamaktadır. Mezuniyet için zorunlu olmamakla birlikte, saha deneyimi lisansüstü başvurularda ve mesleki yönelimin belirlenmesinde belirleyici bir katkı sağlamaktadır. Dersler iki hat üzerinden yürütülür: Üçüncü sınıfta gelişim odaklı, dördüncü sınıfta ise klinik odaklı staj/uygulama. İki hat, saha yerinin belirlenme biçimi bakımından birbirinden ayrılır. Dört dersin tamamı 1+4+0 saat, 3 kredi ve 5 AKTS olarak tanımlanmıştır. Derslerin resmî tanımları, öğrenme çıktıları, iş yükü ve değerlendirme tabloları ECTS Bilgi Paketi’nde yer almaktadır: Bilgi Paketine Ulaşmak için tıklayınız

2. Ortak Esaslar

Aşağıdaki kurallar dört dersin tamamı için geçerlidir:

Süre ve devam

Saha çalışması en az 10 hafta ve toplam 80 saattir. Program, haftada bir tam gün esasına göre kurgulanır; bu süre evraklarda “10 iş günü” olarak da ifade edilir.

Haftalık raporlama

Öğrenciler her hafta, o haftaya ait saha raporunu UZEM üzerinden yükler. Rapor teslim günü ve saati dersin UZEM sayfasında duyurulur; teslim takvimine uyulması değerlendirmenin bir parçasıdır.

İş sağlığı ve güvenliği

Saha çalışmasına başlanabilmesi için İş Sağlığı ve Güvenliği eğitiminin tamamlanmış olması gerekir. Dönem başında öğrencilerin daha önce bu eğitimi alıp almadığı sorulur; almamış olan öğrenciler için UZEM üzerinden kurs açılır ve ardından sınav yapılır.

Ders programı ve duyurular

Bu dersler sınıf ortamında işlenen teorik derslerden değildir. Ders programında görünen sınıf ve saat bilgileri geçerli değildir. Süreçle ilgili tüm duyurular, belgeler ve teslimlere ilişkin duyurular UZEM üzerinden yürütülür; UZEM sayfasının dönem boyunca düzenli olarak takip edilmesi öğrencinin sorumluluğundadır.

Belge sorumluluğu

Evrak sürecinin eksiksiz ve zamanında yürütülmesi dersin işleyişine dahildir ve öğrencinin sorumluluğundadır. Bu süreç, mesleki hayatta karşılık bulan bir beceri olarak değerlendirilmektedir.

3. Gelişim Odaklı Staj/Uygulama

Üçüncü sınıfta yürütülen bu iki derste saha yeri öğrenci tarafından bulunur. Derslerde farklı popülasyonlar odaktadır:

• PSY001 (Güz) — Erken çocukluk. Anaokulu, kreş ve benzeri kurumlarda çocukların gelişim süreçleri izlenir.
• PSY002 (Bahar) — Farklı yaş grupları. Özel eğitim kurumları, huzurevleri ve bakımevleri gibi kurumlarda gelişim süreçleri izlenir.

Kurum uygunluk ölçütleri

Seçilecek kurumun aşağıdaki ölçütleri karşılaması zorunludur:

• Çalışılacak yaş grubunun gelişim süreçlerini izlemeye elverişli bir kurum olması.
• Doğrudan ya da dolaylı biçimde gelişimsel gözlem ve deneyim imkânı sunması. Bireysel muayenehaneler bu dersler için uygun değildir.
• Kurumda öğrenciye süpervizyon sağlayabilecek, alanda deneyimli en az bir uzmanın bulunması. Öncelikli olarak gelişim psikoloğu, çocuk ve ergen psikoloğu veya psikoloji alanında uzman kişiler aranır; psikolojik danışman, çocuk gelişimci veya özel eğitim uzmanı gibi ilgili alanlardan uzmanlar da değerlendirilebilir.
• Sürecin etik ilkeler çerçevesinde yürütülebilmesi ve öğrencinin gözlem, değerlendirme ve gelişimsel destek süreçlerine katılımına imkân tanınması.

Süreç

1. Kurum belirleme. Ölçütlere uyan bir kurum araştırılır. Kurumun bulunması öğrencinin sorumluluğundadır.
2. Uygunluk onayı. Kuruma resmî başvuru yapılmadan önce dersin öğretim üyesinden e-posta yoluyla uygunluk onayı alınır.
3. Evrak süreci. Onayın ardından başvuru belgeleri hazırlanır ve teslim edilir. Sürecin dersin başlangıcından itibaren belirtilen süre içinde tamamlanması gerekir.
4. Saha çalışması. Evrak ve sigorta işlemleri tamamlandıktan sonra saha çalışması başlar ve on hafta boyunca sürer.
5. Dönem sonu teslimi. Final raporu ve değerlendirme formları teslim edilir.

4. Klinik Odaklı Staj/Uygulama

Dördüncü sınıfta yürütülen bu iki derste öğrenciler hastanelerin psikiyatri servislerinde, danışmanlık merkezlerinde ve kliniklerde çalışır.

Yerleştirme Süreci

1. Kontenjan bildirimi. Üniversitemiz Staj Birimi, dönem başında bölüme kurum ve kontenjan bilgilerini iletir.
2. Tercih formu. Dersi alan öğrencilere UZEM ders sayfası üzerinden bir tercih anketi/formu duyurulur. Formun son doldurma tarihi ve saati duyuruda belirtilir.
3. Yerleştirme. Bir kuruma talep yığılması olması hâlinde atamalar not ortalamasına göre yapılır.
4. Belge süreci. Yerleştirmelerin tamamlanmasının ardından belge süreci başlar; gerekli evrak ve tarihler yine UZEM üzerinden duyurulur.
5. Bilgilendirme ve İSG. Saha çalışması öncesinde bilgilendirme toplantısı yapılır; İSG eğitimi bulunmayan öğrenciler için kurs ve sınav süreci işletilir.
6. Saha çalışması ve teslim. Saha çalışması haftanın belirlenen bir gününde yürütülür, haftalık raporlar UZEM’e yüklenir, dönem sonu belgeleri teslim edilir.

Not: Sağlık kuruluşları, kendi iç işleyişleri gereği ek belge veya işlem talep edebilir (sağlık raporu, kimlik ve yaka kartı, oryantasyon vb.). Bu talepler kurum ile öğrenci arasında yürütülen bir süreçtir.

5. Etik İlkeler ve Gizlilik

Saha çalışması, öğrencinin ilk kez gerçek danışan ve hastalarla aynı ortamda bulunduğu süreçtir. Bu nedenle etik yükümlülükler, dersin tamamlayıcı bir parçası değil, ön koşuludur. Aşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur.

Mahremiyet

• Kurumda edinilen danışan, hasta, çocuk ve aile bilgileri hiçbir ortamda paylaşılmaz. Bu yükümlülük, kurum çalışanları dışındaki herkesi kapsar.
• Haftalık raporlarda ve final raporunda kimlik bilgilerine yer verilmez. İsim, T.C. kimlik numarası, dosya numarası, adres ve kişiyi tanınır kılabilecek ayırt edici ayrıntılar kullanılmaz; gerektiğinde takma ad veya kod kullanılır.
• Kurum içinde fotoğraf, ses veya video kaydı alınmaz, ekran görüntüsü kaydedilmez.
• Saha deneyimine ilişkin hiçbir içerik sosyal medyada paylaşılmaz.

Yetki sınırları

• Öğrenci, saha çalışmasında gözlemci ve öğrenen konumundadır.
• Süpervizörün bilgisi ve yönlendirmesi dışında bağımsız olarak görüşme yürütülmez, test uygulanmaz, değerlendirme yapılmaz.
• Danışan, hasta veya yakınlarına tanı, yorum ya da yönlendirme niteliğinde beyanda bulunulmaz.
• Yetki alanının dışında kaldığı düşünülen bir görevlendirme söz konusu olduğunda önce saha süpervizörüne, ardından dersin öğretim üyesine başvurulur.

Kurum kurallarına uyum

• Kurumun çalışma düzenine, iş güvenliği ve disiplin kurallarına uyulur.
• Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümleri saha çalışması süresince de geçerlidir.

Yükümlülüğün sürekliliği

Gizlilik yükümlülüğü saha çalışmasının sona ermesiyle ortadan kalkmaz; süresizdir. Etik ilkelerin ihlali, saha çalışmasının sonlandırılmasına, dersten başarısız sayılmaya ve disiplin sürecinin başlatılmasına yol açabilir.

6. Belgeler

Başvuru belgeleri

Aşağıdaki belgelerden ilk beşi dört ders için ortaktır. Belge şablonları UZEM ders sayfasında öğrencilere sunulur.

Dönem sonu belgeleri

Saha çalışmasının tamamlanmasının ardından üç belge teslim edilir.

• Staj Final Raporu: Standart bir şablonu bulunmamaktadır. Kapak sayfasıyla birlikte APA stiline uygun olarak hazırlanır. Rapor, dönem boyunca yürütülen saha çalışmasının bütünlüklü bir değerlendirmesini içerir. Final raporu hem elden teslim edilir hem de UZEM üzerinden yüklenir.
• Öğrenci Staj Değerlendirme Formu: Öğrenci tarafından doldurulur. Öğrencinin kendi staj deneyimini değerlendirdiği bu form, sonraki dönemlerde staj yapacak öğrenciler için yol gösterici niteliktedir. Form; kuramsal bilginin uygulamaya aktarılması, kültüre özgü uygulama farklılıkları, iş yaşamına ilişkin içgörü ve mesleki yönelim başlıklarında derecelendirme maddeleri ile kurumun olumlu ve olumsuz yönlerine ilişkin açık uçlu sorular içerir.
• Stajyer Performans Değerlendirme Formu: Bu form öğrenci tarafından doldurulmaz. Kurumdaki yetkili tarafından doldurulup imzalanır ve öğrenci tarafından kapalı zarf içinde teslim alınarak getirilir. Formda öğrencinin alan bilgisi, motivasyonu, bilgilerini uygulama becerisi, inisiyatif kullanımı, işlerinin kalitesi, kurum ortamına uygun davranışı, sorumluluğu ve kişilerarası ilişkilerdeki uyumu değerlendirilir; ayrıca genel performansa ilişkin başarılı/başarısız beyanı yer alır.

Teslim usulü

Dönem sonu belgelerinden matbu olarak teslim edilmesi gerekenler, duyurulan son tarih ve saate kadar bireysel olarak elden teslim edilir. Üçüncü kişiler aracılığıyla iletme veya başka bir birime teslim etme geçerli sayılmaz.

7. Değerlendirme

Bu derslerde ara sınav veya final sınavı uygulanmaz. Başarı, saha çalışması sürecinin bütünü üzerinden değerlendirilir. Değerlendirmede esas alınan ölçütler şunlardır:

• Haftalık raporların duyurulan takvime uygun ve kurallara uygun biçimde teslim edilmesi.
• Devam ve saat koşulunun tamamlanması.
• Staj final raporu.
• Saha çalışmasının yürütüldüğü kurumun ve ilgili uzmanın geri bildirimi.

Derslerin değerlendirme ağırlıkları ECTS Bilgi Paketi’nde ve dönem başında UZEM’e yüklenen ders izlencesinde yer alır. İzlencenin dönem başında incelenmesi beklenir. Bu derslere ilişkin devam, başarı değerlendirmesi ve not sistemi Altınbaş Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği hükümlerine tabidir:
Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği

8. Sık Sorulan Sorular

9. İletişim ve Başvuru Kanalları

Süreçle ilgili sorular, konusuna göre aşağıdaki kanallar üzerinden iletilmelidir.

Süreçle ilgili tüm yazışmaların Altınbaş Üniversitesi öğrenci e-posta adresi üzerinden yapılması ve profesyonel yazışma kurallarına uyulması beklenir.

Bu kılavuz genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dönem başlangıç tarihleri, tercih formu son tarihleri, belge teslim günleri ve ders izlenceleri her dönem UZEM üzerinden duyurulur.